De oprichter van de methodiek die in Nederland Luistergroepen heet, de Braziliaanse psychiater en antropoloog Adalberto Barreto, was op 10 april jl. in Nederland om te vertellen over deze collectieve vorm van informele zorg en aandacht. Bij deze drukbezochte gelegenheid – in de overvolle Kas van de Protestantse Diaconie – liet initiatiefnemer Linda van de Kamp ook zien hoe de Luistergroepen bezig zijn Nederland te veroveren, omdat de aanpak zo goed aanslaat bij mensen die het zwaar hebben.
Het was een warm en kleurrijk samenzijn in de Kas van de Diaconie, met een diversiteit aan mensen uit veel plekken in het land. Naast de vele Amsterdammers waren er ook mensen uit Deventer, Den Haag, Zwolle, Utrecht en Brussel.
Luistergroepen zorgen voor:
– meer veerkracht
– meer verbondenheid
– nieuwe gemeenschappen
– verdieping van contact
– persoonlijke groei
– verbeterde zelfzorg
“Luistergroepen zijn ontstaan als een ruimte om samen het leven te vieren, zorgen te delen en van elkaar te leren. De bijeenkomsten zijn voor iedereen die wel een nieuw perspectief kan gebruiken voor de dingen waar je tegenaan loopt in het leven én voor iedereen die wil meebouwen aan meer gevoel van samen en wederkerigheid in de buurt en in de samenleving. Door te praten over wat we meemaken, wordt pijn minder zwaar en voel je dat je er niet alleen in staat. Wat een ander meemaakt, kan je inspireren en laten zien dat je zelf ook iets te bieden heb vanuit je eigen levenservaringen.
De gespreksregels zorgen voor een veilige en gezellige sfeer: niet oordelen, geen adviezen en elke inbreng is waardevol. Het delen wisselen we af met met beweging, poëzie en muziek om de verbinding tussen lichaam en geest te ervaren en te herstellen.”
Omdat deze aanpak zo goed werkt met name – maar niet uitsluitend – bij mensen die in armoede leven, heeft het RCOAK de Luistergroepen opgenomen in ons Maatwerkprogramma.
Een aantal ogenschijnlijk simpele principes die altijd gehanteerd worden zorgen ervoor dat de Luistergroepen werken. Adalberto Barreto ging in zijn presentatie dieper in de op de achtergronden en het ontstaan van deze principes, en op de manier waarop ze in Brazilië worden toegepast. De context is daar heel anders dan hier, maar wat Adalberto momenteel overal in de wereld waarneemt is een proces van ‘sociale entropie’, dat volgens hem samenhangt met een economisch systeem dat ‘winst boven leven’ stelt, en dat leidt tot veel sociaal isolement en, aldus Adalberto, ‘een verslechtering van de geestelijke gezondheid’. Hij plaatste de Luistergroepen vervolgens in een context van wat hij noemde ‘syntropische praktijken’ die volgens hem ‘orde en harmonie bevorderen’ en essentieel zijn voor een betere toekomst. De Luistergroepen dragen daaraan bij en zijn aldus een ’tegengif’ tegen het sociaal isolement dat vooral kwetsbare mensen treft.
Na afloop van de presentaties deden alle aanwezigen mee aan een spontaan georganiseerde Luistergroep geleid door Adalberto. Er werden kwetsbare verhalen gedeeld na de vraag ‘Wat is jouw strijd?”. Van moederschap, het verlies van een dierbare oma, tot de onmacht bij dichte deuren voor je enthousiasme; alle inbrengen werden gehoord, gevoeld en soms bezongen. Mooi om te zien hoe deze aanpak, die het RCOAK al vanaf het allereerste begin in Nederland ondersteunt, nu in ons land steeds meer navolging begint te krijgen.
