Dementie raakt ons allemaal. Niet alleen omdat steeds meer mensen met deze diagnose te maken krijgen, maar ook omdat het een vraagstuk is dat de hele samenleving aangaat. Hoe we als maatschappij omgaan met dementie bepaalt of mensen na hun diagnose nog steeds een volwaardig leven kunnen leiden.

In de zorg voor mensen met dementie groeit het besef dat vrijheid en het gewone dagelijkse leven voorop stellen essentieel zijn voor het ervaren van kwaliteit van leven. Toch worden deze waarden in de verpleeghuiszorg vaak ondergeschikt gemaakt aan veiligheid, protocollen en regels. Veel zorgorganisaties willen hierin veranderen, maar stuiten op ingesleten gewoonten en systemen die vooral gericht zijn op controle en risicomijding.

Samenwerking van voorlopers en het RCOAK
De levenskwaliteit van ouderen met dementie verbeteren, ook als ze niet meer thuis kunnen wonen. Het kan! Het RCOAK bracht mei vorig jaar een aantal partijen die dit al laten zien bij elkaar, samen met enkele wetenschappers. Tijdens de bijeenkomst ontstond veel energie om de krachten te bundelen in het concreet verbeteren van de kwaliteit van leven binnen intramurale ouderenzorg.

Het is fantastisch dat deze impactvolle organisaties begin 2026 met een gezamenlijk traject zijn gestart: Het dagelijks leven voorop. Dit wordt voor een belangrijk deel gefinancierd door het RCOAK. Het gaat om deze organisaties/samenwerkingsverbanden, die allemaal de mens centraal stellen, in plaats van de patiënt:

• De Werkende Praktijken: het samenwerkingsverband van het ZorgErf te Putten, Ouderenlandgoed Grootenhout en De Reigershoeve. Drie zorgboerderijen waar mensen met dementie voluit kunnen blijven leven
• Article 25 Foundation: de stichting voortgekomen uit de visie en het werk van Teun Toebes en Jonathan de Jong, onder andere bekend van Human Forever.
• De Sociale Benadering, de beweging die is ontstaan vanuit het gedachtegoed van Anne-Mei The.

Het RCOAK is niet alleen financier van deze innovatie aanpak maar volgt deze ook van dichtbij, omdat het traject past bij één van de speerpunten van het nieuwe ouderenbeleid van het fonds. Het RCOAK zoekt daarbij op onderdelen de samenwerking met andere fondsen en (kennis)partners.

Inspiratie tot verandering
Dit traject is gericht op het versterken van mensgerichte zorg in verpleeghuizen, met speciale aandacht voor kwaliteit van leven, betekenisvolle relaties en de ruimte om gewoon te blijven leven zoals iedereen dat zelf zou willen. Het plan richt zich op zorgverleners en bestuurders van ouderenzorgorganisaties. Het sluit aan bij de groeiende behoefte om bij bijvoorbeeld ZorgErf op werkbezoek te gaan en daar geïnspireerd te worden tot verandering; en die verandering vervolgens succesvol door te voeren in de eigen organisatie.

Wat gebeurt er in 2026?

In 2026 is het streven om het volgende te realiseren:

• Een groeiend landelijk netwerk van aansprekende voorbeelden; (ouderen)zorgorganisaties die verpleeghuiszorg bieden waar het gewone leven, kwaliteit van leven en betekenisvolle relaties centraal staan. Inspirerende plekken, waardoor geïnteresseerden uit de verpleeghuiszorg terecht kunnen gaan kijken en luisteren, het liefst in hun eigen regio.
• De organisatie van twee type bijeenkomsten:
• Open bijeenkomsten: voor geïnteresseerde individuele zorgverleners, managers, beleidsmakers en bestuurders
• Werkbezoeken: gericht op teams of afdelingen vanaf vijf personen. Hier is meer ruimte voor verdieping, reflectie op de eigen praktijk, bespreking van dilemma’s en uitwisseling van ervaringen. Ter afsluiting van het werkbezoek wordt deelnemers gevraagd een actielijst op te stellen van concrete punten om te veranderen binnen de eigen organisatie.
• Opvolging werkbezoek: Na ieder werkbezoek wordt contact opgenomen met het team of de afdeling om te zorgen het verder gaat.
• Een online platform voor het aanmelden etc. voor alle bijeenkomsten. En daarnaast met een evaluatiemodule en mogelijkheid voor het delen van impressies en inspirerende verhalen.
• Een rondetafelgesprek als vervolg op de werkbezoeken, voor organisaties die de stap naar verandering willen gaan maken. Met veel ruimte om met elkaar te reflecteren op de belangrijkste inzichten, dilemma’s en kansen.
• Het ontwikkelen van diverse handzame materialen voor op de werkvloer die zorgorganisaties ondersteunen. Concrete, direct toepasbare hulpmiddelen om het gesprek te voeren, keuzes af te wegen en in de praktijk aan de slag te gaan met het voorop stellen van het dagelijks leven.